Opeinde Kommisjewei 25

NHKerk 1Wie deze kerk uit 1908 voor het eerst ziet, zal hierin niet direct een Nederlandse Hervormde kerk herkennen. Dat is niet verwonderlijk, omdat een rooms-katholieke architect voor het ontwerp tekende.

Lees meer...

Nijega Hearrewei 1

NHKerk

Waarschijnlijk is deze kerk deels op een ‘heidense’ offerplaats gefundeerd. De grote gletsjerstenen onder de noord- en zuidmuren duiden daarop. In de 13e eeuw stond hier vermoedelijk al een eenvoudige zaalkerk zonder toren. Van die kerk vinden we een paar eeuwen en vele verbouwingen later niets meer terug.

Lees meer...

Nijega Aldegeasterdyk Blauwe steen

SE 27 NG Blauwe steenWat is dit: een kei van een monument of een monument van een kei? Beide? We kennen in Nederland meer monumentale keien: Drachten, Amersfoort, Ugchelen, bijvoorbeeld. Maar de ‘Blauwe Steen’ is een rijksmonument. Er zit dus een verhaal aan vast.

Lees meer...

Nijega Aldegeasterdyk 6

SE 28 NG Boerderij

Tussen Friesland en Groningen boterde het niet altijd even goed, maar deze boerderij is een positief voorbeeld van Groninger invloed (al werd dit type waarschijnlijk vanuit Ostfriesland in het Oldambt geïntroduceerd...).
Deze fraaie boerderij uit 1937 is namelijk een variant van het Oldambtster type.

Lees meer...

Kortehemmen Boerestreek 8

SE 16 KH Boerderij

Net als van de andere twee monumenten in Kortehemmen kennen we van deze boerderij niet het bouwjaar: 19e eeuws, verder komen we niet. Het laat onverlet dat het een prachtig pand is, waarvan niet alleen de buitenkant, maar ook het interieur bijzonder gaaf gebleven is.

Lees meer...

Kortehemmen Boerestreek 28

SE 14 KH Boerderijtje

Weggekropen tussen de bomen, zo ligt dit boerderijtje hier al heel wat jaren. Dat doen in ieder geval het enigszins golvende rieten dak en de kleine ruitjes vermoeden. Aan de oostkant zit zelfs een raam met twintig kleine ruitjes. In de loop der tijd is er heel wat aan de muren gesleuteld: scheuren zijn gedicht, verspringingen, onregelmatigheden en stukken rollaag zijn her en der zichtbaar.

Lees meer...

Kortehemmen Boerestreek 13

SE 15 KH Kerk

Dit prachtige kerkje straalt uit wat misschien wel de essentie van religie is: geborgenheid bieden. Zo staat het er al eeuwenlang, zonder toren en ander uiterlijk vertoon. Het bouwjaar is niet bekend, maar vanwege de gotische bouwstijl moet dit rond 1300 liggen. In het metselwerk worden de spitse ramen fraai afgewisseld door gelede spaarvelden.

Lees meer...

Houtigehage Skoallewyk 10

SE 47 HH Arbeiderswoning

Wie het themapark De Spitkeet in Harkema bezocht heeft, kan zich goed indenken dat het een enorme vooruitgang was als de plaggenhut of spitkeet verruild kon worden voor een woning als dit monument.

Lees meer...

Goëngahuizen Bij Peansterdyk 10 - De Modderige Bol

DeModderigeBol

Vanaf De Veenhoop komend is dit de tweede molen, met de naam De Modderige Bol. De eerste heet De Jansmolen of Modden. Ze staan beide bij camping De Polle. Het drieluik wordt afgesloten met de molen Heechhiem (volgende foto). Die staat bij de volgende, gelijknamige boerderij.

Drachtstercompagnie Smidswei 52

SE 48 DC Boerderij

Onder de 48 rijksmonumenten van onze gemeente zijn er maar liefst 15 boerderijen, veruit de grootste groep. Dat is natuurlijk in een streek als deze niet zo verwonderlijk. Van oudsher heeft de landbouw en – vooral – de veeteelt hier een dominant stempel op economie, cultuur en landschap gedrukt.

Lees meer...

Drachten Zuidkade 24

SE 11 DR Tabaksfabriek

Beter een half ei… Dit gezegde past goed bij dit monument uit 1902. Dat de tabaksfabriek er überhaupt nog staat is winst. Helaas verdienen echter noch de inpassing in de nieuwe belendende bebouwing, noch de aantasting van enkele karakteristieke ontwerpdetails de schoonheidsprijs.

Lees meer...

Drachten Zuidkade 19

SE 10 DR NH Kerk

Locatiekeuze is meestal niet eenvoudig. Dat ondervonden de kerkvoogdijen van Noorder- en Zuider-Dragten ook toen ze in 1743 moesten beslissen waar de vervanger van de twee oude kerken moest komen. Aan de in 1641 gegraven Drachtster Compagnonsvaart, zoveel was duidelijk.

Lees meer...

Drachten Zuiderbuurt 26

SE 09 DR Doopsgezinde kerk

Rond 1790 zag de religieuze wereld er heel anders uit dan nu. Na 1648 vormde het Calvinisme de basis voor de staatsgodsdienst. In de republiek die het toenmalige ‘Nederland’ was, vormde dat een probleem voor de doopsgezinden.

Lees meer...

Drachten Torenstraat 28/Vogelzang 27

SE 05 DR HBS

In 1916 kwam de toestemming om in Drachten een ‘Rijks Hoogere Burgerschool’ te bouwen. Dat was mooi, maar er was een probleem, namelijk: waar? Een geschikte locatie was niet voorhanden. De oplossing werd gevonden in het ontwikkelen van een gedurfd ‘uitbreidingsplan voor Dragten’ (plan Stapensea), zowel voor de noordoost- als de noordwesthoek.

Lees meer...

Drachten Torenstraat 12

SE 06 DR RLWS 2

De Rijkslandbouwwinterschool – RLWS – uit 1922 is het ‘jongste’ rijksmonument in de gemeente. Niet qua leeftijd, want zo jong is het gebouw dus niet. Maar het is pas in oktober 2007 na jarenlange strijd door OCW ‘bevorderd’ van gemeentelijk tot rijksmonument.

Lees meer...

Drachten Stationsweg 64

SE 03 DR Haersma state2

Wellicht associëren meer mensen dit prachtige pand met het Witte Huis (1800) in Washington. Ook al is de State van veel kleinere omvang, het heeft wel eenzelfde soort allure van macht en gezag. Dat klopt ook wel, want Haersma State werd in 1843 als buitenplaats gebouwd voor de grietman van Smallingerland, Manger Cats.

Lees meer...

Drachten Noorderbuurt 95

SE 04 DR villa

Oorspronkelijk stond deze villa in een forse tuin met een grote vijver, waarin waterlelies groeiden en zwanen en eenden rondzwommen. Helaas is de tuin grotendeels verdwenen, waardoor dit opmerkelijke pand niet goed meer uit de verf komt.

Lees meer...

Drachten Moleneind Zuidzijde 11

SE 08 DR Bleekerhus

De naamgever van dit pand – de arts Hendrik Willem Bleeker – was met recht een bijzonder mens. Van 1904 tot 1944 oefende hij zijn praktijk uit en nog altijd zijn er verhalen over hem in omloop. Hij was niet alleen arts, maar ook drankbestrijder, leraar aan de Rijkskweekschool en mede-oprichter en docent van de Volksuniversiteit: een kleurrijk figuur.

Langs de voorgevel van It Bleekerhûs (1806) treffen we nog de oorspronkelijke, met kettingen verbonden, stoeppalen aan, een zeldzaamheid. De ingangspartij van het onder dwarskap staande pand wordt bekroond met een klokgevel. De voordeur – een paneel-vleugeldeur met bovenlicht – staat tussen pilasters die de uitkragende verdieping ondersteunen.
In de linker topgevel zijn drie gevelstenen ingemetseld, waarvan één het jaartal 1641 draagt. Boven de steegdeur aan die kant zit een gebeeldhouwd, gevleugeld kopje. Rechtsachter is er verbinding met het koetshuis.

Drachten Het Noord 26

SE 02 DR Woudboerderijtje

Deze boerderij dateert van 1903, de schuur is waarschijnlijk in 1904 gerealiseerd. Deze keuterboerderij van het krimptype – of wel woudboerderijtje – is sober en traditioneel gebouwd. Aan deze voor de regio karakteristieke stijl en materiaalbenutting ontleent het, in combinatie met de betrekkelijke zeldzaamheid, zijn historische waarde.

Lees meer...

Drachten Folgeren 12

SE 01 DR Boerderij

1648: door velen zal dit jaartal geassocieerd worden met de Vrede van Münster. Het is echter volgens het ûleboerd ook het bouwjaar van deze boerderij. Een gebeurtenis van een heel andere orde natuurlijk, maar het geeft wel een gevoel bij de hoge ouderdom van deze kop-rompboerderij met zij-langsdeel.

Lees meer...

Drachten Burgemeester Wuiteweg 162

SE 12 DR Klooster

Van de ongeveer vijftig middeleeuwse Friese kloosters is helaas, vooral als gevolg van de Reformatie, na 1580 weinig bewaard gebleven. Het zou ironie van de geschiedenis genoemd kunnen worden dat er in een destijds ‘klooster-arm’ gebied nu een prachtig, jong klooster te bewonderen is.

Lees meer...

Drachten Buitenstvallaat 4 en sluis

SE 13 DR Sluiswachterswoning

Het heropenen van de Drachtstervaart zal bij lange na niet zoveel handwerk verschaffen als het graven ervan in 1641. Honderden arbeiders hebben er toen voor gezorgd dat er binnen een jaar gevaren kon worden. Bovendien kon niet volstaan worden met de vaart. In de monding ervan moest een schutsluis komen. Rond dit ‘Buitenstvallaat’ ontstond de gelijknamige buurtschap.

Lees meer...

Drachten Beter Wonen/Houtlaan

SE 07 DR Beter Wonen

Na de eerste twee sociale woningbouwprojecten in de gemeente – Houtigehage (1909, ook Rijksmonument) en Drachten (1912) – kwam er pas in 1922 een vervolg. Dat is dit fraaie complex van de Woningstichting Beter Wonen die in 1920 op initiatief van de plaatselijke SDAP-afdeling was opgericht. In het eerder genoemde ‘uitbreidingsplan voor Dragten’ was al ruimte gereserveerd voor de 65 woningen, verdeeld over zeven blokken rond het middenplantsoen en een achtste blok aan de Houtlaan.

Lees meer...

De Veenhoop bij Bûtendiken

SE 18 VH Windmolen

Een schitterend gezicht, zoals deze windmolen met zijn machtige vlucht van 11 meter boven het polderlandschap uittorent. Je kunt je goed voorstellen dat hij in zijn oorspronkelijke functie heel wat polderwater op de Friese boezem heeft geloosd. Toen stond de molen – van 1926 tot 1995 – nabij het Grietmansrak aan de Kromme Ee op de polderdijk van het voormalige waterschap ‘De Hooge Warren’.

Lees meer...

Boornbergum Westerbuorren 11

SE 17 BB NH Kerk

 

De dramatische instorting van de toren bij de 12e eeuwse voorganger van deze kerk had ingrijpende gevolgen. Een geluk bij een ongeluk was dat de oude tufstenen duur verkocht konden worden. Uit die opbrengsten werd deze kerk gefinancierd.

Lees meer...

donateur

Monumenten

Facebook

Powered by Spearhead Software Labs Joomla Facebook Like Button